Handleiding bij de digitale impressie van het IBRO-procesmodel

Voor programmaleden en belanghebbenden van Mercator/IBRO. Met deze handleiding klikt u zelf door de impressie, ook zonder uitleg van anderen, bijvoorbeeld tijdens vakantie. Leestijd: ongeveer 10 minuten. De impressie zelf staat in dezelfde map: impressie-procesmodel.html.

Stand van zaken: 31 juli 2026

1. Wat is dit? En voor wie?

De impressie is een interactief overzicht. Het document legt twee dingen naast elkaar. Aan de ene kant: de genummerde processtappen uit het kernprocesdocument (IBRO Inwin- en mutatieprocessen 2026, 10 juli 2026). Aan de andere kant: de begrippen Portaal en Regiekamer. Hoe die twee bij elkaar horen, staat in het koppeldocument van 31 juli 2026.

Er is niets verzonnen. Elke stap, rol, toewijzing en onderbouwing komt letterlijk of bijna letterlijk uit drie bronnen: het kernprocesdocument, de triggercatalogus en het koppeldocument.

De impressie is bedoeld voor programmaleden en belanghebbenden die willen meedenken over de indeling van het proces. Dat meedenken gebeurt vóórdat er schermontwerpen worden gemaakt. Wilt u alleen de uitkomst weten? Lees dan het koppeldocument. Wilt u per stap de redenering nalezen en zelf klikken? Gebruik dan de impressie.

Vier onderdelen, één document

De impressie heeft vier tabbladen bovenin: Processchema, Triggercatalogus, Statussen en Openstaande keuzes. U kunt elk tabblad altijd met één klik openen. Er is geen vaste volgorde. Hieronder staat wel een aanbevolen route.

Een paar woorden vooraf
Trigger:
een gebeurtenis die het proces start.
Swimlane-tabel:
een tabel die per rol laat zien welke stappen bij die rol horen.
Valuestream:
een groep processen die samen één stuk van het werk vormen, zoals "Inwinnen" of "Beheren".
Mutatie:
een wijziging in de gegevens.

2. Zo start u

U hoeft niets te installeren. De impressie is één HTML-bestand. Het werkt helemaal offline: u heeft geen internet, geen account en geen server nodig.

3. Snel rondklikken (aanbevolen route)

1
Open het tabblad Processchema. Dit tabblad staat al open als u de impressie start. Bovenaan ziet u de balk procesoverzicht: zeven gekleurde blokjes voor stap 1 tot en met 7, met pijlen ertussen. Klik op blokje 1 · Trigger. Rechts verschijnt het detailpaneel (op een smal scherm: onderaan). Daarin staan het stapnummer, de naam, de rol, de beschrijving en de toewijzingsgrond.
2
Probeer de filterknoppen boven het schema. Er zijn zes knoppen: Alle stappen, Portaal, Regiekamer, Beide, Buiten scope en N.v.t. Achter elke knop staat een aantal. Klik op Portaal. Alle andere stappen worden dan vager. Zo ziet u meteen de scheve verdeling: 1 stap Portaal tegenover 23 stappen Regiekamer.
3
Scrol naar de twee swimlane-tabellen onder het procesoverzicht. De eerste heet Valideren en Completeren (stap 2.1 tot en met 2.9). De tweede heet Samenstellen (stap 3.1 tot en met 3.11). De rijen zijn de vier rollen uit het kernprocesdocument. Is een cel leeg? Dan noemt het document die rol niet bij die stap. Klik op een gekleurde cel. U ziet dan het detailpaneel van die stap.
4
Zoek een oranje sterretje (*). U vindt er bijvoorbeeld een bij stap 2.5 en 3.4. Klik op de stap. Klik daarna in het detailpaneel op de knop ter besluitvorming ›. U springt dan vanzelf naar de bijbehorende open keuze op het vierde tabblad. Die keuze licht kort op. Zo ziet u waar u bent.
5
Open het tabblad Triggercatalogus. Filter op instroomkanaal: Portaal, Systeemintern of Bulklading. Lees bij een paar triggergroepen de toelichting.
6
Open het tabblad Statussen. Lees vooral de waarschuwing onderaan. Die gaat over de negen officiële IMBRO-labels en over de afwijkende labels die eerder her en der zijn gebruikt.
7
Sluit af met het tabblad Openstaande keuzes. Lees alle vier de kaarten rustig door. Dit zijn de punten waarover wij uw mening vragen (zie hoofdstuk 5 hieronder).

4. Rondleiding per onderdeel

4.1 Scope-balk bovenaan

Op elk tabblad staat direct onder de titelbalk een oranjegele balk. Die balk vertelt wat buiten deze impressie valt: de valuestream "Beheren". Daaronder vallen: mutaties ontvangen, registreren, bewaren, de opbouw van BAG, BGT en WOZ, en het ontsluiten naar de LV. Ook de volledige WOZ-verwerking valt erbuiten. De balk meldt daarnaast dat terugmeldingen en WOZ-signaleringen wél in de triggercatalogus staan. Met de knop bekijk keuze 2 › gaat u direct naar de bijbehorende open keuze.

4.2 Tabblad Processchema

Dit tabblad staat standaard open. Het heeft drie onderdelen, van boven naar beneden:

OnderdeelWat u zietWat u kunt doen
FilterbalkZes knoppen: Alle stappen, Portaal, Regiekamer, Beide, Buiten scope en N.v.t. Achter elke knop staat het aantal stappen. Klik op een knop. Alle stappen met een andere toewijzing worden dan vager. Dit werkt in het procesoverzicht én in beide swimlane-tabellen. Klik op Alle stappen om het filter weer uit te zetten.
Procesoverzicht (stap 1 t/m 7)Zeven gekleurde blokjes met pijlen ertussen. De kleur toont de toewijzing: teal = Portaal, blauw = Regiekamer, teal/blauw schuin verdeeld = Beide, grijs = Buiten scope, wit met stippellijn = N.v.t. Vóór stap 6 staat een streeplijn: de grens tussen de valuestreams Inwinnen en Beheren. Klik op een blokje voor het detailpaneel. Staat er een geel sterretje op een blokje? Dan raakt die stap een open keuze.
Swimlane-tabel "Valideren en Completeren" (2.1–2.9)Een tabel. De kolommen zijn de stappen. De rijen zijn de vier rollen (Objectregistrator, Kwaliteitscoördinator, Objectregisseur, Geodata-engineer) plus "Geen rol vermeld". Een gevulde, gekleurde cel betekent: deze rol komt bij deze stap voor. Een lege cel betekent van niet. Klik op een gevulde cel voor het detailpaneel van die stap. Icoontjes in de kolomkop tonen het staptype (zie de legenda).
Swimlane-tabel "Samenstellen" (3.1–3.11)Zelfde opzet, voor de tweede fase.Zelfde bediening.

Onder de tweede swimlane-tabel staat een legenda. Die verklaart alle kleuren en symbolen op dit tabblad:

Portaal Regiekamer Beide Buiten scope N.v.t. ◆ beslissingsdiamant ↺ lus-verbinding • start-/eindmarkering * ter besluitvorming

4.3 Het detailpaneel

Naast de inhoud staat een paneel dat meebeweegt als u scrolt. Op een smal scherm staat het onderaan de pagina. Klik ergens op een stapnummer of een cel. Het paneel toont dan:

Als u de impressie opent, staat stap 1 (Trigger) al in het paneel. U hoeft dus niet eerst te klikken om te zien hoe het werkt.

4.4 Waarom de verdeling zo scheef is

Met het filter ziet u snel de belangrijkste uitkomst van het koppeldocument. Van de 27 genummerde onderdelen zijn er 1 Portaal, 23 Regiekamer, 1 Beide, 1 Buiten scope en 1 N.v.t. Klik eerst op Portaal en daarna op Regiekamer. Dan ziet u het verschil goed. Deze scheve verdeling is geen keuze van de makers. Het komt door de afbakening van het kernprocesdocument zelf: dat werkt de instroomkant niet uit. De uitleg staat bij het filter en bij open keuze 4.

4.5 Tabblad Triggercatalogus

Dit tabblad toont de gebeurtenissen uit "IBRO processen Gebeurtenissen en bronmateriaal 2026". Ze zijn ingedeeld naar instroomkanaal, volgens hoofdstuk 4 van het koppeldocument. Boven de lijst staan vier filterknoppen: Alle groepen, Portaal, Systeemintern en Bulklading. Elke triggergroep heeft een eigen kaart met:

Let op de laatste kaart, "Bulklading". Dit is geen rij uit de triggercatalogus. Het is een apart, derde instroomtype: de eenmalige overname van bestaande BGT- en BAG-data. Die overname vormt ongeveer 95% van alle events in de proeftuin. Toch komt hij in geen enkele rij van de triggercatalogus terug.

4.6 Tabblad Statussen

Dit tabblad toont de negen officiële statussen van een object. Ze komen uit de lijst StatusReeelObject van het formeel gepubliceerde IMBRO-conceptmodel van Geonovum. De negen statussen: Ontwerp, Bouw gepland, Niet gerealiseerd, In aanbouw, Bestaand, Verbouw gepland, Sloop gepland, In sloop en Gesloopt.

Daaronder staat de levenscyclus in hoofdlijn: Ontwerp → Bouw gepland → In aanbouw → Bestaand → Sloop gepland → In sloop → Gesloopt. Er zijn twee zijtakken. "Niet gerealiseerd" is een andere uitkomst vanuit "Bouw gepland". "Verbouw gepland" start vanuit "Bestaand" en keert daar na de verbouwing weer terug. Op dit tabblad valt niets aan te klikken. Het is alleen om te lezen.

Onderaan staat een rode waarschuwing. Eerdere onderdelen gebruikten andere, informele labels. Dat gold voor de proeftuincode, de acceptatietests, de kleurenlegenda van de viewer en de eerder gepubliceerde Regiekamer-mockup. Voorbeelden (doorgestreept getoond): "Bouw gestart", "Vergunning verleend" en "Gerealiseerd". Dit was een blokkerende bevinding uit de analyse: 378 van de 391 events in de proeftuindataset gebruikten de niet-officiële status "Gerealiseerd". Deze impressie gebruikt daarom bewust alleen de negen officiële IMBRO-labels.

4.7 Tabblad Openstaande keuzes

Hier staan vier kaarten: "Openstaande keuze 1" tot en met "4". Elke kaart heeft een label ter besluitvorming, een titel en de tekst uit hoofdstuk 5 van het koppeldocument. Ook de vraag aan de opdrachtgever staat erbij. U kunt de kaarten direct lezen door het tabblad te openen. U kunt er ook naartoe springen: klik ergens anders in de impressie op een oranje sterretje of op een knop "ter besluitvorming".

5. De vier open keuzes en de feedbackvragen

De impressie markeert vier punten uit het koppeldocument als "nog niet besloten". Over precies deze punten vragen wij uw mening:

  1. De plek van de Geodata-engineer en het 3D-werk. Het document over rollen en competenties kent naast Portaal en Regiekamer een derde blok: "3D IBRO zaak- en gebiedsgericht werken". In het koppeldocument valt dat blok nu onder Regiekamer. Dat moest wel, want het kernprocesdocument kent geen aparte derde swimlane. De vraag: krijgt het 3D-werk een eigen zone in het scherm? Of blijft het onderdeel van het Regiekamer-scherm?
  2. Een Portaal-ingang voor terugmeldingen, terwijl "Beheren" buiten scope is. WOZ-signaleringen en terugmeldingen van Kadaster en PDOK staan wél in de triggercatalogus als instroom. Maar de verwerking ervan hoort bij de valuestream "Beheren", en die valt buiten scope. De vraag: moet het Portaal-scherm deze meldingen nu al tonen en aannemen? Of wachten we tot "Beheren" is uitgewerkt?
  3. Extern en systeemintern zijn niet overal scherp te scheiden. Kwaliteitsdashboards zijn duidelijk systeemintern. Terugmeldingen van Kadaster en PDOK komen wel van een externe partij, maar lopen van machine naar machine. Er komt geen mens aan te pas, zoals bij het Portaal. De vraag: moet "systeemintern" apart zichtbaar zijn in het scherm? Of behandelen we het net zo als Portaal-triggers?
  4. Overige punten die om een keuze vragen. Hier horen drie vragen bij. Moet stap 2.5 een eigen knop "terug naar Portaal" krijgen? (Stap 2.5 is de enige stap met een aantoonbare terugkoppeling naar het Portaal.) Is de scheve verdeling (1 Portaal, 23 Regiekamer) voor de opdrachtgever werkbaar als basis voor twee aparte schermen? Die verdeling komt door de afbakening van het kernprocesdocument zelf. En tot slot: hoe maken we Portaal en Regiekamer later ook bruikbaar voor "Beheren", zodra dat deel is uitgewerkt?

De startpagina van deze publicatie stelt dezelfde vragen iets korter, onder "Wat we graag van u willen weten":

Eén zin per vraag is al genoeg.

6. Wat de impressie niet is

7. Bekende beperkingen

Open de impressie  Terug naar de publicatiepagina